Veiligheid en Werkplezier

Twee termen die associaties oproepen die in zekere zin ver van elkaar lijken te liggen. Bij veiligheid denken we aan dreiging, onrust, straatroof, autobranden en zo kunnen we nog wel even doorgaan. Bij het bewaken en het voorkómen van deze zaken aan regels, verantwoordelijkheden, toezicht, etc. Bij werkplezier daarentegen richten de eerste gedachten zich op o.a. collegialiteit, ruimte om te handelen ‘naar eigen inzicht’ en vertrouwen. Kortom, hoe verhouden veiligheid en werkplezier zich tot elkaar?

In de tijd dat Aage M. met een thermische lans menig kluis kraakte, was criminaliteit in zekere zin nog overzichtelijk en leken de mogelijkheden die politie en justitie ten dienste stonden daarvan nog in het verlengde te liggen. Tegenwoordig worden we echter geconfronteerd met zaken als radicalisering, mensenhandel, identiteitsdiefstal en andere media_l_660140geraffineerde vormen van cybercrime. Voor deze vormen van criminaliteit zal meer ‘blauw’, beter toezicht en zwaarder straffen nauwelijks duurzame oplossingen bieden. Vragen die zich nu voordoen liggen vaak op vlak van gegevensverzameling en privacy. Van ‘mogen we vingerafdrukken nemen’ naar ‘mogen we iemands smartphone ‘kraken’?

Waar het gaat om het vinden van nieuwe oplossingen in de veiligheidssector, wordt het belang van creativiteit nadrukkelijk onderkend. Veel projecten worden gestart met het aangeven dat creatieve mensen en vernieuwende oplossingen nodig zijn. Vervolgens wordt in projectplannen het precieze kader aangegeven, waarbinnen gebleven (lees; gedacht) moet worden. Het perspectief op echt verrassende oplossingen wordt op deze manier bij de Project Start Up alweer geminimaliseerd.
Voor een deel zal daarbij ook wel sprake zijn van een onuitgesproken paradox; de serieusheid van veiligheidsvraagstukken staat, bewust of onbewust, voor veel professionals (nog) haaks op een levendige, creatieve en speelse manier van zoeken naar nieuwe perspectieven. Dat maakt jammergenoeg dat bij het zoeken naar oplossingen voor bijvoorbeeld het bedreigen van conducteurs, dat hogere hekjes en twee conducteurs op een trein eerder als oplossing wordt gezien dan dat gezocht wordt naar een creatief perspectief Businessman holding paper op mogelijkheden van gedragsbeïnvloeding van de potentiële daders.

Terug naar de titel van deze blog. Om niet alleen bij aanvang van een project te sturen op creativiteit, maar dit een structurele sfeer te laten zijn in de veiligheidssector – zo leert ook onderzoek – is sturen op werkplezier een absolute voorwaarde. Waar met plezier gewerkt wordt, dús ook ruimte is voor ‘vreemde’ ideeën, mensen gehoord worden, maar ook bij voortduring helder is voor welke uitdagingen en doelen de organisatie zich gesteld weet, volgen de resultaten als vanzelf!

Samenvattend durf ik dan ook de volgende stelling aan: Sturen op werkplezier in de veiligheidssector is meer dan een HR-issue. Het is een strategisch thema met directe doorwerking naar ieders veiligheid!

Ries Ouwerkerk

Eventjes onzichtbaar en dan ziet u het!

Stelt u zich eens voor hoe mooi het zou zijn als u een dag onzichtbaar zou zijn en door u eigen bedrijf zou kunnen lopen………….. ja, heeft u dit beeld?

U kunt nu meeluisteren tijdens de koffiepauze als door medewerkers gesproken wordt over de dagelijkse gang van zaken. Het gaat aan de ene kant over zaken die niet direct met het werk van doen hebben, maar waarvan u het toch mooi en verrassend vindt om eens te horen wat hen bezighoudt (favoriete TV-programma’s, vluchtelingenproblematiek, bijzonderheden in de regio, etc.). Aan de andere kant gaat het over kleine en grote ergernissen op het werk, over wat zij zouden doen als zij het voor het zeggen hadden, over die recente keuze van u als directeur of andere leidinggevenden, etc. Mooi om eens te horen hoe zij een en ander beleven.

Na de koffiepauze volgt u enkele medewerkers wat specifieker. U ziet dat ze hun werk prima doen, met grote routine, maar soms ook wat verveeld. Zelf moet u er trouwens niet aan denken elke dag hetzelfde te moeten doen. Zouden deze medewerkers het misschien ook leuk vinden om eens wat meer uitgedaagd te worden? Misschien goed om eens over na te denken. Met de op handen zijnde veranderingen is het sowieso goed als mensen af en toe buiten hun vaste werkpatroon kunnen denken en stappen. U moet gelijk even denken aan dat seminar dat u laatst volgde over ‘comfort-zone’ en ‘learning zone’. Wellicht toch iets om wat mee te doen binnen het bedrijf.

Verder valt het u op dat die medewerker die net tijdens de koffie enthousiast sprak over zijn bestuurswerk voor de plaatselijke voetbalvereniging en de problemen die hij daar creatief weet op te lossen, hier in het bedrijf eigenlijk nooit wordt uitgedaagd mee te denken over nieuwe kansen. Gek eigenlijk ……

Tenslotte bent u getuige van enkele gesprekken die door medewerkers met klanten worden gevoerd. Tot uw verrassing hoort u een klant aangeven dat het bedrijf toch echt een paar dingen anders zou moeten doen om hem als klant gelukkig te maken. Het waren makkelijk te realiseren wensen. Vreemd dat dit soort signalen de directie maar zelden bereikt.

Dit alles waarnemende vraagt u zich af of de wijze waarop gesprekken gevoerd worden met de medewerkers wel voldoet. Geven de formele functionerings- en beoordelingsgesprekken wel goed zicht op wat mensen écht bezighoudt en willen? Op de denkkracht en het potentiele talent dat u in huis heeft? U neemt zich direct voor eens te kijken naar een mooiere manier van dialoog met uw medewerkers. Dat zou immers niet alleen kansen voor de medewerkers opleveren, maar natuurljk ook voor het bedrijf.

Terug achter uw bureau na uw onzichtbare avontuur laat u in uw hoofd alles nog eens de revue passeren en heel voorzichtig begint zich het gevoel van u meester te maken van: “Nu ik dit weet, ga ik ……..”

Ries Ouwerkerk

#VeiligheidKantelt

Hoewel hij op zijn werk nooit zo van de klok is, checkt Robert vanmiddag met enige regelmaat hoe laat het is. Hij is uitgenodigd voor een bijeenkomst van de gemeente en wil niets missen en dus graag op tijd kunnen vertrekken. De bijeenkomst vanavond gaat over de overlast van jongeren die, ondanks allerlei genomen maatregelen, maar blijft voortduren.

Robert werkt als accountmanager bij een IT-bedrijf en kreeg twee weken terug een uitnodiging voor deze bijeenkomst. Een Veiligheid Kantelt Sessie, zo meldde de brief. Met enige verbazing had hij hiervan kennisgenomen. Waarom zou juist Uitnodiging Camouflage hij bij een vergadering over overlast aanwezig moeten zijn? Hadden we daar de politie en de gemeente niet voor? Die worden daar toch voor betaald? Moest hij nu ‘voor niets’ met hen mee gaan denken? Kortom, het was voor hem zeker geen vanzelfsprekendheid dat hij op het verzoek in zou gaan. Hij zou er eens over nadenken en besloot nog even te wachten met reageren.

Toen hij vorige week op de tennisvereniging lachend tegen één van zij vrienden zei dat hij gevraagd was de overlast in de gemeente op te lossen, kreeg hij anders dan hij verwachtte, niet een verbaasd gezicht, maar direct de reactie: “Oh, ben je uitgenodigd voor zo’n veiligheidssessie? Gaaf!”. Het toeval wilde dat zijn tennismaatje Frank al een keer zo’n bijeenkomst had bijgewoond en hem er dus van alles over kon vertellen.

Frank legde uit dat hij aanvankelijk ook zeer verbaasd had gereageerd op de uitnodiging. Het onderwerp dat toen besproken zou worden, was de zichtbaarheid en aanpak van wietteelt in de wijk. Hij had in eerste aanleg ook getwijfeld, maar was uiteindelijk toch gegaan. Dit horende bedacht Robert bij zichzelf dat er in zijn uitnodiging weliswaar al de nodige informatie stond, maar ervaringsinformatie uit de eerste hand, was natuurlijk perfect, dus hij barstte los; Waarom ‘veiligheid kantelt’? Was de politie zelf niet bij machte iets te bedenken? Moest je van veiligheid geen verstand hebben? Wat was het resultaat?

Als docent Geschiedenis was het Frank wel gegeven om het verhaal en de context goed te schetsen. Hij gaf aan dat ‘zijn’ avond begonnen was met het benoemen van twee belangrijke zaken. Ten eerste werd duidelijk gemaakt dat lokale veiligheid meer en meer ook de verantwoordelijkheid van de bewoners zelf aan het worden is en dat de overheid mooie initiatieven graag ondersteunt. Dat had ook iets te maken met burger- c.q. overheidsparticipatie, maar dat verhaal liet Frank nu maar even achterwege. Als tweede werd naar voren gebracht dat mensen die niet binnen de veiligheidssector werkzaam zijn, vaak met een ander perspectief naar problematiek kijken en vaak ook met oplossingen komen waar niet eerder aan is gedacht.

De bijeenkomst zelf, zo ging Frank verder, had ook weinig van doen met de vaak wat saaie vergaderingen die hij vaak had in zijn eigen werkomgeving. Op een inspirerende manier werden door de begeleiders van de Stichting Veilig Idee Screen-Shot-2014-11-19-at-10.58.37vraagstukken aan elkaar gekoppeld, voorbeelden genoemd die je eigenlijk nooit aan veiligheid zou linken, vergelijkingen getrokken met het bedrijfsleven, etc.
Kortom, het overleg was een ervaring op zichzelf. Eén van de leukste dingen vond Frank misschien nog wel dat hij zaken, die hij op school met jongeren ervoer, als belangrijke input voor oplossingen kon meegeven. Enkele methodes van idee-ontwikkeling die hij die avond ervaren heeft, gebruikt hij nu ook binnen zijn werk als er een probleem is.

De ervaring van Frank aanhorend, werd Robert steeds enthousiaster. Hij vond het uiteindelijk ook sterk dat gemeente en politie aangaven niet altijd de wijsheid in pacht te hebben en dat zij ervan uitgingen dat ‘friskijken’ voor hen echt een toegevoegde waarde oplevert. Eigenlijk begreep hij ook wel dat een aantal problemen steeds minder makkelijk met de vertrouwde maatregelen als toezicht en handhaven was op te lossen en dat er dus echt nieuwe oplossingen nodig waren. Toen Frank bovendien kon aangeven dat de avond had geleid tot maatregelen, waar van tevoren écht nooit aan was gedacht, was hij om. Hij zou erbij zijn volgende week, de Veiligheid Kantelt Sessie over overlast. Hij wilde het zeker meemaken!

Okay, vanavond was het dus zover. Met het relaas van Frank nog in gedachten, keek hij er absoluut naar uit. Onwillekeurig had hij de overlast van de afgelopen maanden in zijn hoofd ook nog even de revue laten passeren en nagedacht over wat je er tegen zou kunnen doen. Benieuwd wie er nog meer aanwezig zouden zijn. Als fervent gebruiker van Twitter, meldde hij online zijn activiteit van vanavond. Hij gebruikte het traditionele #zinin, maar voegde daar dit keer aan toe #veiligheidkantelt
Ries Ouwerkerk

Friskijker in Veiligheid
Stichting Veilig Idee

Waar vertrouwde aanpakken niet (meer) in een oplossing lijken te voorzien, biedt de Stichting Veilig Idee gemeenten aan om een sessie als hierboven te organiseren voor het vinden van ‘andere’ oplossingen.

Vrijwillige politie en friskijken!

‘Politievrijwilligers luiden de noodklok’, zo kopte het Algemeen Dagblad deze week. De vrijwiligers kunnen het werk van de reguliere agenten ontlasten, maar er wordt onvoldoende nagedacht over hoe ze kunnen worden ingezet. De landelijke organisatie van deze vrijwilligers wacht nu al meer dan een jaar op een goed beleidsplan, aldus de LOPV-voorzitter volontairs-7-leiden-050813-drfMichael Sijbom.

De vrijwillige politie bestaat al sinds jaar en dag en lijkt niet meer weg te denken als ondersteuning van de reguliere politie. Maar, terugkijkend op de eerste stappen binnen mijn politieloopbaan, begin jaren 80, betrap ik mezelf er ook op dat ik in aanvang soms naar hen keek als de ‘wannabe’s’ die slechts konden worden ingezet bij braderieën en wielerronde’s. Later realiseerde ik me dat ze daarmee fundamenteel onrecht werd aangedaan en dat zij absoluut een ander perspectief verdienden. Niet alleen respect vanwege het kiezen voor een intensieve opleiding tot vrijwilliger naast een volledige baan, maar ook vanwege de meerwaarde die juist de combinatie van twee ‘banen’ in de praktijk opleverde. Bij verschillende interventies die we als politie pleegden (caféruzies, echtelijke onenigheid, etc.), bleek niet zelden hun ‘dubbele achtergrond en ervaring’ van duidelijk toegevoegde waarde.

De trouwe lezer van mijn blogs weet dat ik veiligheid altijd graag plaats binnen de context van de huidige transitie c.q. kanteling. Termen die daar bij passen zijn de groeiende aandacht voor burgerparticipatie en – waar de overheid nog uncle-sam-we-want-you‘slechts’ als ondersteunend wordt gezien – overheidsparticipatie. In dit licht bezien, past de rol van politievrijwilliger, meer dan ooit, natuurlijk ook bij de huidige tijdsgeest. Zélf onbetaald bijdragen aan de veiligheid in je eigen omgeving. Maakt dat vrijwilligers niet per definitie tot koplopers, waar het gaat om als samenleving verantwoordelijkheid pakken in plaats van het roepen naar de overheid wat er anders en beter moet?

Naast deze verschuiving van verantwoordelijkheid van overheid naar burger is er nog een invalshoek die aandacht verdient in relatie tot de politievrijwilliger; het zogenaamde friskijken. Meer dan ooit is de aanpak van onveiligheid nu gebaat bij nieuwe oplossingen. Het accent blijven leggen op meer toezicht en handhaving blijkt immers steeds minder te voorzien in duurzame oplossingen. In dit licht bezien lijkt – kijkend naar het áántal vrijwilligers – ook hier een verandering van mindset – ‘meer friskijkers’ in plaats van ‘meer blauw’ – op zijn plaats. Het verrassend en vernieuwend combineren van inzichten uit verschillende vakgebieden kan met de inzet van vrijwilligers namelijk op een mooie manier vorm krijgen. Dit onderkennen en waar mogelijk natuurlijk ook stimuleren kan absoluut bijdragen aan ‘nieuwe’ oplossingen.

Waar ik lees dat er al langere tijd behoefte is aan een goed beleidsplan voor de politievrijwilliger, lijkt me dit meer dan ooit gerechtvaardigd. Ik zou daarbij overigens niet willen gaan voor het vragen om een lijvig plan waarin ‘ontlastenCrossroad-Coaching-Creativiteit van
politie’ en ‘verbetering begeleiding’ leidend zijn, maar voor het schrijven van een heldere en compacte visie op de eigenstandige verantwoordelijkheid en inbreng van nieuw denken in de veiligheidszorg. Het waarderen en faciliteren van de politievrijwilliger op deze zaken zal de kans op demotivatie verkleinen en de relatie tussen regulier en vrijwillig als vanzelf ten goede komen.

Na het gericht vaststellen van de actuele passie, beleving en toekomstverwachting van de huidige vrijwilligers, is het komen tot een dergelijk compact plan wel een heel aantrekkelijke uitdaging! Mocht er iemand gezocht worden …….

Ries Ouwerkerk

Friskijker in Veiligheid
Stichting Veilig Idee

Crimineel vakantiepark en Apple?

‘Aftandse vakantieparken blijken de perfecte uitvalsbasis voor overlastgevers en criminelen’, zo meldt het Algemeen Dagblad van dit weekend. Onderzoek toont aan dat een twintigtal parken op de Veluwe serieuze problemen heeft op hetmedia_xll_3093952 gebied van veiligheid. Er is sprake van georganiseerde autodiefstal, wapenbezit, prostitutie, hennepkwekerijen en vaak dient een park ook als uitvalsbasis voor criminelen.

Inmiddels maakt scherpere controle door politie dat het op enkele parken beter gaat, maar het artikel in het AD sluit desondanks af met de vaststelling dat de situatie op de Veluwe niet uniek is en dat controle hier tot gevolg kan hebben dat de overlast elders oplaait, het bekende ‘waterbedeffect’. Onwillekeurig moet ik ook weer even denken aan de eerder door mij gebruikte metafoor van de bijennesten. Het overlast gevende nest kan worden verwijderd, maar op een andere plek zullen de bijen zich alsnog weer rondom hun koningin organiseren.

Het omgaan met de onveiligheid op de Veluwe illustreert op mooie wijze dat we gewend zijn op ongewenste situaties direct te reageren met interventies uit het bekende repertoire. Extra toezicht staat daarbij vaak voorop. Zonder de waarde hiervan te bagatelliseren – integendeel, toezicht is vaak een zeer passende remedie – gaat het toch vaak voorbij aan oplossingen van meer creatieve en duurzame aard, die wellicht ook inzetbaar zijn voor parken waar (vooralsnog) geen sprake is van overlast.
Een andere vaak waar te nemen reflex is om de betrokken en verantwoordelijke partijen (politie, Openbaar Ministerie, gemeente, etc.) ‘aan tafel te zetten’ en de oplossing te laten bedenken. Met alle respect, dit zijn juist de partijen, die zich in de loop der jaren een vertrouwd en weliswaar zeer deskundig denkproces hebben eigen gemaakt, maar (onbewust) een mindset hebben die de kansen op innovatief ‘out-of-the-box’ denken zeker niet vergroot.

Als een ware profeet blijf ik dan ook bepleiten dat het vinden van nieuwe oplossingen voor veiligheidvraagstukken een professioneel in te richten proces veronderstelt, waarvoor de juiste condities moeten worden geschapen en waarbij de ideale combinatie van deskundigheid en onbevangenheid samen moet worden gebracht. Zie ook mijn blog van vorige week over de IOR-reflex.

Is het dan voldoende om de ‘juiste’ mensen bij elkaar te brengen in een inspirerende omgeving en hen de opdracht te geven om vooral met een creatieve bril te kijken naar mogelijke oplossingen? Natuurlijk, dit zal zeker helpen, maar zal tegelijkertijd nog onvoldoende voorwaarde blijken. Denk maar eens aan zogenaamde hei-sessies van bedrijven, waar immers ook vaak een dergelijke veronderstelling onder ligt, maar de echte innovatieve resultaten toch uitblijven. Het proces op een dag die tot oplossingen moet leiden dient met gebruikmaking van technieken goed en resultaatgericht vormgegeven te worden.

Terug naar de Veluwe. Om de essentie van een dergelijk vraagstuk scherp(er) in beeld te krijgen, zal maximaal ingezet moeten worden op een goede vraagarticulatie; wié hebben precies wélk probleem en wáár liggen de belangen voor een goede oplossing? Waar het probleem in eerste aanleg veelal wel duidelijk lijkt, leert de ervaring toch dat een scherper inzoomen (bijvoorbeeld met de techniek van analogie- of metafoordenken) een belangrijke meerwaarde oplevert voor het sneller komen tot gezamenlijk gedragen oplossingen.

Met de duidelijkheid van de vraag, ligt in het combineren van vraagstukken vervolgens een mooi vervolgstap om snel een mindset te bewerkstelligen die veel verder gaat dan het denken in vertrouwde oplossingen. Dit proces is op verschillende manieren vorm te geven. Als voorbeeld enkele zaken die betrokken zouden kunnen worden bij het vinden van een oplossing voor de vakantieparken:apple3

  • Meerkamp of sprint (Dafne Schippers);
  • Vereenzaming ouderen;
  • Bedreiging van conducteurs;
  • Terugloop bezoek fysieke winkels;
  • Omvang wietteelt Brabant/Limburg;
  • Kloof tussen onderwijs en praktijk;
  • Waarom Apple wint/won van Dell;

Op het oog hebben deze vraagstukken niet direct iets van doen met de problematiek op de Veluwse parken. Maar vaak kunnen refererende vraagstukken ingezet worden ter inspiratie, soms zijn ze te gebruiken als voorbeeld of analogie en soms kan op andere vraagstukken ook echt aangehaakt worden.

De ervaring leert dat, wanneer een dergelijk creatief proces goed doorlopen wordt, het binnen een dag mogelijk is om zicht te krijgen op innovatieve oplossingsrichtingen. De Stichting Veilig Idee, waarin ook deskundigheid in de veiligheidssector goed vertegenwoordigd is, helpt u hier een eerste keer graag bij. Daarna is het mogelijk dit ook zelf in uw eigen omgeving tot een standaard reflex te maken bij het geconfronteerd worden met een vraagstuk. Eén ding is zeker, u zult zich nooit meer beperken tot het denken in traditionele en voor de hand liggende oplossingen en kansen zien die u eerder misschien nog over het hoofd zag!

Ries Ouwerkerk

Friskijker in Veiligheid
Stichting Veilig Idee

IOR, hét antwoord op onveiligheid!

Een reflex is een “Eenvoudig type van gedrag waarbij een bepaalde prikkel vrijwel zonder vertraging een bepaalde reactie teweegbrengt. Dus een snelle vaste onbewuste reactie op een prikkel, bewustwording kan later volgen”. Er zijn meerdere definities van ‘reflex’ te vinden, maar voor deze blog, houd ik me even aan deze vast. Vaker heb ik de term reflex gebruikt in mijn blogs. Om er maar eens twee te noemen: de opleidingsreflex en de tendon_reflexregelreflex. Respectievelijk om aan te geven dat voor het komen tot beter presterende medewerkers bijna automatisch aan (formeel) opleiden wordt gedacht en voor het tackelen van vraagstukken op het gebied van onveiligheid door de overheid als eerste naar nieuwe ge- of verbodsbepalingen wordt gekeken.

De trouwe lezer van mijn blogs weet dat ik ‘iets’ heb met de veranderingen waarin we ons momenteel bevinden (‘Verandering van Tijdperk’, Jan Rotmans). Zonder dit stokpaardje van ondergetekende nu heel veel aandacht te geven, volsta ik met de vaststelling dat, daar waar er veel verandert en er nieuwe perspectieven op verantwoordelijkheden ontstaan, het handelen vanuit een reflex steeds gevaarlijker wordt. De kans is immer groot dat onbewust voor een ‘oude’ en niet meer bij de actualiteit passende oplossing wordt gekozen. Is bij het aanpakken van criminele motorbendes het verbieden ervan bijvoorbeeld een echte oplossing of is dit nog het starten vanuit oud en reflexmatig denken?

Wat ik echter wil voorkomen is dat ‘reflex’ per definitie een negatieve associatie meekrijgt. Immers, laten we vooral geen ‘automatisch’ gedrag proberen te beïnvloeden dat zich laat vergelijken met het terugtrekken van je hand bij het aanraken van iets heets. Interessanter is daarom de vraag of het mogelijk is te gaan werken aan het bewerkstelligen van een aantal effectieve nieuwe reflexen als áánvulling bij zich voordoende veiligheidsvraagstukken.

Wietteelt, motorbendes, fietsendiefstal, etc. Voor welke aanpak kiezen we? Wat is de eerste stap? Vraag het de traditioneel verantwoordelijken (bestuur, politie, OM, etc.) en de discussie zal in ‘no time’ gaan over legaliseren, verbodsbepalingen, beter toezicht en andere zaken die hun waarde in het verleden absoluut hebben bewezen. De móóiste reflex zou echter zijn om direct te denken aan de condities die nodig zijn om nieuwe verrassende en duurzame oplossingen te ontdekken.

Soms is het goed om je te realiseren dat het loskomen van het vertrouwde gedachtengoed veel moeilijker is dan gedacht. Weinig veiligheidsprojecten die opgestart worden met de opdracht te starten met een creatieve verkenning van Dia1mogelijkheden, zullen dit innovatieve accent dan ook echt krijgen. Deelnemers aan het project zullen zich in de oriëntatiefase ‘outside-the-box’ vaak zeer ongemakkelijk voelen. Ze missen bij aanvang het zicht op hetgeen het uiteindelijk op zou kunnen leveren, weten nog niet wat het voor henzelf gaat betekenen, etc. etc. Kortom, hun specifieke deskundigheid trekt ze als een magneet terug hun ‘box’ in. Het gevaar van blijven hangen in ‘oude oplossingen’, met in het gunstigste geval een innovatief tintje, is daarmee dan ook levensgroot aanwezig.

Het creëren van een situatie en condities waarin écht vernieuwende en duurzame oplossingen kunnen ontstaan is een op dit moment nog onderschat vakgebied. Het veronderstelt onder andere het op een slimme manier inzetten van metaforen, het op een verrassende wijze combineren van vraagstukken, het af en toe bewust buiten spel zetten van traditionele denkwijzes, maar tegelijkertijd ook inzicht in de sector. Kortom, niet direct de keuze maken voor het WAT, welke oplossingen kiezen we, maar eerst juist een reflexmatig kiezen voor het HOE; op welke wijze krijgen we snel in zicht welke mogelijkheden er zijn als reactie op de gebleken onveiligheid. Laten we deze eerste en automatische reactie de naam Idee Ontwikkel Reflex meegeven en dan nog even terug naar de definitie:

“Geconfronteerd met onveilig gedrag als prikkel, is de Idee Ontwikkel Reflex (IOR) de reactie die bijna zonder vertraging bij veiligheidsprofessionals teweeg zou moeten worden gebracht”

Mocht deze reflex als opstap naar echte vernieuwende oplossingen nog geen gemeengoed zijn in uw omgeving, wil het toeval dat ik een Stichting ken, die u daar graag behulpzaam bij wil zijn!

Ries Ouwerkerk

Friskijker in Veiligheid
Stichting Veilig Idee

Onsje veiligheid? Mag het iets meer zijn?

“Gaan we straks nog naar het winkelcentrum?” vroeg Robert aan zijn vrouw. Miranda, die zich wat verrast wist door deze vraag – winkelen of shoppen staat niet op zijn lijstje met favoriete bezigheden – informeerde dan ook gelijk of hij iets bijzonders nodig had. Robert zei dat dit niet het geval was, maar dat hij toch even de VOP binnen wilde lopen. Misschien ook leuk voor de kinderen. “VOP?” dacht Miranda “Wat was dat ook alweer?”. Even later realiseerde zij zich dat waar tot voor kort de Blokker had gezeten, nu een centrum was gehuisvest dat iets deed met veiligheid. Als oud-hoofdagent van politie was ze eigenlijk wel nieuwsgierig en even later zaten ze dus met z’n viertjes in de auto naar het winkelcentrum.

IMG_0903Na de auto geparkeerd te hebben en kort wat winkels te hebben bezocht, herkende Miranda de locatie waar voorheen met grote oranje letters Blokker boven de deur stond. Het oranje had nu plaatsgemaakt voor verschillende blauwtinten en van een echte deur was ook nauwelijks meer sprake. De toegang voelde laagdrempelig en dat zag je ook aan het aantal mensen dat in en uit liep. Binnen bleek er veel te zien en Robert en Miranda spraken af dat ze ieder voor zich even rond zouden kijken en elkaar straks weer zouden treffen.

In de wijk waar Robert en Miranda wonen wordt al langer gesproken over de hausse aan woninginbraken. Bij het wegbrengen en ophalen van de kinderen van school, is het momenteel bij de ouders hét onderwerp van gesprek. Hier in de VOP wordt zijn aandacht dan ook direct getrokken door een beeldscherm met een doorlopende presentatie over ‘de veiligheid in uw wijk’. Hij ziet een aantal actuele cijfers langskomen, die hem wat betreft de inbraken enigszins geruststellen. De echte cijfers vallen gelukkig mee. Wel wordt getoond hoe men in veel gevallen binnen was gekomen. Robert realiseert zich dat hij dat bovenlichtje in de keuken toch maar eens beter moet beveiligen.

Miranda ontmoet ondertussen tot haar verrassing haar voormalige collega Henk Jansen. Zij heeft hem als praktijkcoach nog mogen begeleiden. Tegenwoordig is hij wijkagent. Hij legt Miranda uit dat VOP staat voor Veiligheid Ontmoetings Punt en dat hij hier vaak binnenloopt om vragen te beantwoorden van wijkbewoners en te horen wat er gaande is in de wijk. Hij geeft Miranda een korte rondleiding en laat zien dat hier naast de algemene ruimte met veel IMG_0905informatie over veiligheid, nog twee andere ruimtes zijn. De eerste ruimte betreft een spreekkamer waar mensen, die wat meer privacy op prijs stellen, hun verhaal kunnen doen. De ruimte biedt overigens tevens een mogelijkheid om middels een zogenaamd 3D-scherm contact te hebben met een collega en aangifte te doen. De andere ruimte met de naam ‘Atelier’ oogt wat meer als vergaderplek. Deze kan volgens Henk gratis gereserveerd worden met als enige voorwaarde dat er overleg plaatsvindt om een concreet veiligheidsvraagstuk in de wijk op te lossen. Van te voren geef je dan aan wat het onderwerp is en als iemand een bijdrage wil leveren, kan hij of zij aansluiten. Henk zegt dat er al enkele verrassende initiatieven zijn bedacht in deze ruimte. Zijn enthousiasme voor de VOP werkt bij Miranda aanstekelijk!

Ondertussen heeft Robert de kinderen even geparkeerd in een hoek van de centrale ruimte waar speciaal voor kinderen allerlei filmpjes worden gedraaid. Niet alleen over wat veiligheid nu eigenlijk is en over verkeer, maar ook over pesten op school. Ze vinden het leuk en zullen later thuis aangeven dat pesten dus écht stom is.165119_962_1172499768574-kids_en_tv

Nadat Robert nog even langs de vitrine is gelopen waarin materiaal getoond wordt dat minimaal in huis voorhanden moet zijn ten behoeve van brandpreventie (rookmelders, branddekens, etc.), trekt de ‘vraag-en-aanbodhoek’ zijn aandacht. Alvorens op zoek te gaan naar Miranda en de kinderen, besluit hij hier nog even te kijken.

Hij treft het, de Medewerker Integrale Veiligheid van de gemeente is aanwezig en legt hem graag uit wat de bedoeling van deze plek is. Robert moet denken aan het bord bij de supermarkt met de kaartjes van vraag en aanbod, maar hier gaat het uiteraard om de veiligheid van de wijkbewoners. Op een praktisch toetsscherm kijkt hij eerst naar de vraagkant. Er blijkt een zeer breed spectrum aan vragen. Het varieert van een dame op leeftijd die graag nog eens naar de bioscoop zou gaan, maar niet alléén durft tot iemand die een prima idee heeft om de toegangscontrole tot de plaatselijke seniorenflat te verbeteren en zo bijvoorbeeld babbeltrucs voor te zijn. Laatstgenoemde zoekt iemand die hem daarbij wil helpen. Aan de aanbodkant ziet hij een keur aan mensen en lokale professionals die creatief en vrijblijvend willen meedenken over zich voordoende problemen. Robert denkt gelijk over mogelijkheden waaraan hij zelf zou kunnen bijdragen.

IMG_0907Robert is nog niet echt uitgekeken, maar goed is goed. Hij gaat op zoek naar Miranda en treft haar in de koffiehoek, pratend met een dame op leeftijd. Later hoorde hij van zijn vrouw dat de dame het gewoon gezellig vond om hier af en toe koffie te drinken en haar verhalen kwijt te kunnen. Als ze een probleem had, bleek er bovendien altijd wel iemand bereid haar te helpen of te adviseren.

In de auto terug naar huis delen Robert, Miranda en de kinderen hun ervaringen. Zonder uitzondering zijn ze enthousiast. Zoveel informatie kunnen krijgen, je ideeënfacebook kwijt kunnen en zelfs dingen leren en dat alles laagdrempelig en zonder afspraak. Mooi initiatief, zo’n VOP. Waar stond het ook alweer voor? Veiligheid Ontmoetings Punt riepen de kinderen in koor. Waarschijnlijk was het langsgekomen in het leerzame filmpje dat ze gezien hadden. Naar huis rijdend bedacht Robert tenslotte dat hij straks nog even de Facebook-pagina van de VOP ‘Leuk’ moest vinden. Zou hij mooi op de hoogte blijven van alle activiteiten.

Ries Ouwerkerk

Friskijker in Veiligheid
Stichting Veilig Idee

Eén van de activiteiten waar de Stichting Veilig Idee zich nadrukkelijk mee bezighoudt is een upgrade van het traditionele politiebureau. Wilt u meedenken of een bijdrage leveren aan de conceptontwikkeling, bent u bij deze van harte uitgenodigd contact op te nemen (info@stichtingveiligidee.nl)

Werkplezier als bron voor meer succes.